1. โรงพยาบาลสัตว์ บางเขน (The Veterinary Medical Teaching Hospital at Bangkhaen Campus) โรงพยาบาลสัตว์ บางเขนตั้งอยู่ในเขตชุมชนที่มีการเลี้ยงสุนัขและแมว หรือสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อนเป็นส่วนใหญ่ การดำเนินงานของโรงพยาบาลสัตว์จึงเน้นให้การตรวจ รักษาและปรึกษาปัญหาทางสัตว์เลี้ยง (companion animals) เป็นหลัก โรงพยาบาลสัตว์แห่งนี้ใช้เป็นสถานที่ในการเรียนการสอนนิสิตสัตวแพทย์ ในระดับคลินิกและระดับบัณฑิตศึกษาและการวิจัยทางด้านสัตว์เลี้ยง ด้วยคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีบุคลากรที่ชำนาญในสาขาต่างๆ มากมาย (มีการให้บริการคลินิกพิเศษ) รวมทั้งมีอุปกรณ์เครื่องมือทางการสัตวแพทย์ที่ถือได้ว่ามีความทันสมัยแห่งหนึ่งของเมืองไทย โรงพยาบาลสัตว์จึงถือเป็นโรงพยาบาลสัตว์แห่งหนึ่งที่มีสัตวแพทย์จากที่ต่างๆ ได้ส่งสัตว์ป่วยอาการหนักมารับการตรวจวินิจฉัยและรักษา (referral cases) ในวันหนึ่งๆ เป็นจำนวนมาก แม้ว่าจะมีสัตว์ป่วยมารับบริการจำนวนมาก เราตระหนักอยู่เสมอว่า "เราจะดูแลสัตว์เลี้ยงของท่านอย่างดีที่สุด" นอกจากสุนัขและแมวแล้วโรงพยาบาลสัตว์ยังสามารถตรวจและรักษาสัตว์เลียงสมัยนิยม หรือ exotic animal อีกด้วย เช่น กิ้งก่า นก เป็นต้น รายละเอียดดูได้จากเวปไซต์โรงพยาบาลสัตว์ บางเขน

2. โรงพยาบาลสัตว์ กำแพงแสน (The Veterinary Medical Teaching Hospital at Kampangsaen Campus) เป็นโรงพยาบาลสัตว์ที่เปิดให้บริการตรวจวินิจฉัยและรักษาและใช้สำหรับการเรียนการสอนทางคลินิกและสนับสนุนการวิจัยทางด้านปศุสัตว์ (โคเนื้อ โคนม สุกร เป็ดและไก่) คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ถือได้ว่ามีความชำนาญทางด้านการดูแลและการจัดการสุขภาพสุกรมากที่สุดแห่งของประเทศไทย โดยเฉพาะทีมงาน "หมอหมู" โรงพยาบาลสัตว์กำแพงแสนถือเป็นโรงพยาบาลสัตว์อีกแห่งหนึ่งที่มีการพัฒนาทางความรู้ทางวิชาการ การวิจัยทางด้านสัตว์เลี้ยงเพื่อเป็นอาหาร (food animals) มาโดยตลอดนอกจากให้บริการทางด้านสัตว์เศรษฐกิจ หรือสัตว์เลี้ยงเพื่อเป็นอาหารแล้ว โรงพยาบาลสัตว์กำแพงแสนยังสามารถให้บริการตรวจและรักษาสัตว์ชนิดอื่นๆ เช่น สัตว์ป่าและม้า เป็นต้น เนื่องจากสัตว์เหล่านี้เป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ บางการเจ็บป่วยเกิดขึ้นกระทันหัน หรือสัตว์มีขนาดใหญ่เกินไปเจ้าของอาจจะไม่สะดวกในการนำสัตว์มารับบริการ โรงพยาบาลสัตว์กำแพงแสนจึงได้จัดให้มีหน่วยให้บริการเคลื่อนที่ที่สามารถให้บริการตรวจ รักษา ทั้งทางด้านอายุรกรรมและศัลยกรรมให้กับสัตว์ป่วยด้วย ปัจจุบันโรงพยาบาลสัตว์กำแพงแสน และหน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนสามารถตรวจและวินิจฉัยโรคสัตว์ได้เป็นจำนวนมากด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย โดยให้บริการในเขตภาคกลางของประเทศ

หน่วยชันสุตรโรคสัตว์กำแพงแสน

1. การทำซีโรไทป์ไวรัสปากและเท้าเปื่อย (Serotyping Foot and mount disease virus (FMDV)) ไวรัสโรคปากและเท้าเปื่อยเป็นไวรัสที่ก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจเป็นจำนวนมาก โดยปกติกายวินิจฉัยไวรัสโรคปากและเท้าเปื่อยทำได้ด้วยการแยกเชื้อไวรัส (viral isolation) และการแยกชนิดไวรัสด้วยการทำ "serotyping" โดยใช้เทคนิก complement fixation: FA หรือ เทคนิกอีไลซา (ELIZA) วิธีการวินิจฉัยเหล่านี้เป็นงานที่มีขั้นตอนหลายอย่างและใช้เวลานาน หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนถือเป็นนักวิจัยกลุ่มแรกๆที่ได้มีการพัฒนาเทคนิก reverse transcriptase-polymerase chain reaction (RT-PCR) สำหรับนำมาใช้ในการวินิจฉัยและทำ serotyping FMDV ในประเทศไทย

2.โรคอหิวาต์สุกร (Classical swine fever virus (CSFV)) ไวรัสโรคอหิวาต์สุกรเป็นไวรัสที่มีการติดต่อกันได้ง่ายในสุกรและสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจแก่ผู้เลี้ยงสุกรที่สำคัญ วิธีการวินิจฉัยโรคนี้โดยทั่วไปทำได้ด้วยการแยกเชื้อไวรัสและใช้เทคนิก indirect immunofluorescence technique (IFA) วิธีการเหล่านี้มีความจำเพาะ แต่มีความไวต่ำ หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนได้พัฒนาวิธีการวินิจฉัยโรคนี้ที่มีความจำเพาะและมีความไวด้วยเทคนิก specific RT-PCR

3.ไวรัสที่ก่อให้เกิดโรคที่มีกลุ่มอาการในระบบหายใจและระบบสืบพันธุ์ของสุกร (Porcine respiratory and reproductive syndrome virus (PRRSV)) ไวรัสที่ก่อให้โรคนี้เป็นเชื้อไวรัสที่เพิ่งค้นพบใหม่และมีรายงานพบในประเทศไทยแล้ว ทำให้เกิดปัญหาการผสมไม่ติดและเกิดโรคของระบบหายใจในลูกสุกร PRRSV เป็นไวรัสที่มีสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจ เพราะลูกสุกรที่ติดเชื้อไวรัสนี้แล้วมักจะมีการติดเชื้อแบคทีเรีย หรือไวรัสแทรกซ้อนเกิดขึ้น หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนได้พัฒนาวิธีการตรวจวินิจฉัย PRRSV ด้วยเทคนิก RT-PCR ที่มีความไวและจำเพาะต่อการวินิจฉัยไวรัส PRRSV นอกจากนี้หน่วนชันสูตรฯ ได้ทำการศึกษาลำดับเบสของไวรัสที่แยกได้จากหลายๆ ส่วนของประเทศแล้ว หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนยังถือเป็นหน่วยงานแรกในประเทศไทยที่ได้พัฒนาการตรวจด้วยเทคนิก situ hybridization (ISH) ซึ่งจากข้อมูลของลำดับเบสของไวรัสพบว่ามีความเกี่ยวข้องกับไวรัสที่พบในสหรัฐอเมริกา

4. เซอร์โคไวรัสในสุกร (Porcine circovirus (PCV)): เซอร์โคไวรัสในสุกรเป็นไวรัสที่เพิ่งถูกค้นพบใหม่ ซึ่งทำให้เป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคที่มีกลุ่มอาการในหลายๆ ระบบของลูกสุกรหลังการหย่านม (postweaning multisystemic syndrome (PMWS). ลูกสุกรที่ติดเชื้อไวรัสนี้จะมีลักษณะผอม มีอาการของระบบหายใจ ต่อมน้ำเหลืองทั่วตัวขยายใหญ่และตัวซีด. หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนเป็นหน่วยงานแรกในประเทศไทยที่สามารถพัฒนาการตรวจวินิจฉัยไวรัสโรคนี้ด้วยเทคนิก PCR, ISH, และ peroxidase-antiperoxidase (PAP)

5.Chicken anemia virus (CAV) Chicken anemia virus (CAV) เป็นไวรัสที่กดการสร้างภูมิคุ้มกัน(immunosuppressive virus) ไก่ที่ได้รับเชื้อไวรัสนี้จะไม่สามารถที่จะสร้างภูมิคุ้มกันจากการกระตุ้นด้วยแอนติเจนจากวัคซีนได้ หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนได้พัฒนาการตรวจเชื้อไวรัสนี้ด้วยเทคนิก PCR

6. Avian leukosis subgroup J (ALV-J) Avian leukosis virus subgroup J (ALV-J) เป็นไวรัสที่เพิ่มมีรายงานการค้น ทำให้เกิดภาวะ granulocytic leukemia หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนได้พัฒนาการตรวจไวรัสนี้ด้วยเทคนิก PCR

7. Bovine leukemia virus (BLV) Bovine leukemia virus (BLV) เป็นไวรัสที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจต่อการเลี้ยงโคนม การตรวจวินิจฉัย BLV สามารถทำได้ด้วยการใช้ ELISA อย่างไรก็ตามเทคนิก ELISA ไม่สามารถแยกได้ระหว่าง colostrum-fed calf และ infected calf เพื่อแก้ปัญหานี้ หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนจึงได้พัฒนาเทคนิก RT-PCR ที่มีความไวและความจำเพาะในการตรวจวินิจฉัยไวรัส BLV

8. Psittacine beak and feather disease syndrome virus (PBFDV) Psittacine beak and feather disease syndrome virus (PBFDV) เป็นเชื้อไวรัสในกลุ่มเซอร์โคไวรัส (circovirus) อยู่ในไวรัสตระกูล Circoviridae. PBFD เป็นโรคในนกตระกูลนกแก้ว ทำให้เกิดขนร่วง จะงอยปาก(beak) และขนเสียรูป (feather deformity) จะงอยปากเสียและตายได้ ยังไม่มีรายงานการตรวจพบเชื้อไวรัสชนิดนี้ในประเทศไทย หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนได้พัฒนาเทคนิก PCR สำหรับการตรวจวินิจฉัยเชื้อไวรัส PBFDV และแสดงให้เห็นว่ามีการระบาดเชื้อนี้ในประเทศไทย

9.ไวรัสที่ก่อให้เกิดกลุ่มอาการตัวแดงจุดขาวในกุ้ง ( White spot syndrome virus (WSSV)): ไวรัสที่ก่อให้เกิดกลุ่มอาการตัวแดงจุขาวคือ baculovirus ซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายที่สำคัญต่ออุตสาหกรรมการเลี้ยงกุ้งในประเทศไทย หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงได้พัฒนาเทคนิก PCR สำหรับการตรวจวินิจฉัยไวรัส WSSVรวมทั้งได้แสดงให้เห็นว่า WSSV เหนี่ยวนำให้เกิดเซลล์ตายด้วยกระบวรการ apoptosis (Figure 24)

10.Lawsonia intracellularis Lawsonia intracellularis คือสาเหตุที่ทำให้เกิด porcine intestinal adenomatosis ในสุกร การตรวจวินิจฉัย Lawsonia intracellularis สามารถทำได้หลายวิธี เช่น การใช้เทคนิก PCR. อย่างไรก็ตามวิธีการดังกล่าวมีความไวในตรวจไม่ดีนัก ปัจจุบันพบว่า การตรวจวินิจฉัยโดยใช้เทคนิก indirect fluorescence antibody มีความไวดีกว่าและหน่วยชันสูตรโรงพยาบาลสัตว์กำแพงแสนได้พัฒนาเทคนิกนี้มาใช้สำหรับการตรวจวินิจฉัยได้แล้ว

11. Brucella canis Brucella canis คือสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาการแท้งลูกในสุนัข นอกจากนี้ยังสามารถที่จะติดต่อถึงคนได้ หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนสามารถแยกเชื้อ Brucella canis ได้เป็นแห่งแรกของประเทศไทยได้เมื่อไม่นานมานี้ ทั้งนี้ได้รับการตรวจยีนยันตรวจเชื้อ Brucella canis กับ WHO's reference lab in the Netherlands และสามารถที่จะให้บริการตรวจวินิจฉัยได้แล้ว

12.Mycoplasma hyopneumoniae: Mycoplasma hyopneumoniae เป็นสาเหตุทำให้เกิดปัญหาโรคปอดในสุกร เป็นเชื้อที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ เพราะจะทำให้สุกรที่ติดเชื้อมีอัตราการเจริญเติบโตลดลง หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนสามารถที่จะเลี้ยงเชื้อนี้ได้เพียงแห่งเดียวของประเทศไทย

13. การผลิดชุดตรวจทดสอบการตกค้างของยาปฏิชีวนะ (Production of antibiotic residue kit test): การเลี้ยงสัตว์ทุกชนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสัตว์เลี้ยงเพื่อการบริโภค การใช้ยาปฏิชีวนะเป็นสิ่งสำคัญและหลีกเลี่ยงไม่ได้ ชุดตรวจการตกค้างของยาปฏิชีวนะนี้สามารถใช้ได้กับการตรวจน้ำนมและเนื้อ หน่วยชันสูตรฯ กำลังมีการพัฒนาชุดตรวจนี้เพื่อใช้ตรวจได้ทั้งในน้ำนมและเนื้อ

14. การแยกเชื้อไวรัส หน่วยชันสูตรโรคสัตว์กำแพงแสนสามารถแยกเชื้อไวรัสที่สำคัญๆ หลายชนิดที่ก่อให้เกิดโรคกับสัตว์ เช่น ไวรัสปากและเท้าเปื่อย อหิวาต์สุกร PRRSV ไวรัสโรคพิษสุนัขบ้าเทียม โคโรนาไวรัสในสุกรและไวรัสโรคไข้หัดสุนัข เป็นต้น

โรงพยาบาลสัตว์หนองโพ มีการพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่องทั้งทางด้านวิชาการ เทคโนโลยี การวิจัย เพื่อให้การบริการกับเกษตรกรอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เป็นที่พึ่งของเกษตรกรและผู้รักสัตว์ทั้งหลาย ณ วันนี้โรงพยาบาลสัตว์หนองโพมีบุคลากรที่มีกำลังคนที่มีศักยภาพสูงที่คอยให้บริการกับสัคว์เลี้ยงของท่าน ดังคำที่ว่า "เราจะดูแลสัตว์เลี้ยงของท่านอย่างดีที่สุด"